Онлайн-бухгалтерия №1 в Казахстане
Вход / Регистрация

Кәсіпкерлер мен ұйымдардың қайсысы, арнайы режимдерді қолдана алады

Кәсіпкерлер мен ұйымдардың қайсысы, арнайы режимдерді қолдана алады онлайн бухгалтерия mybuh

Кәсіпкерлікті қолдау мақсатында Қазақстан Салық кодексінде, арнайы салық режимдерінің бірнеше түрлері (АСР) қарастырылған. Оларды қолдану, салық ауыртпалығын едәуір төмендетуге, сондай-ақ, есепке алу мен есеп беру процедурасын жеңілдетуге мүмкіндік береді. АСР-мі кімге арналған және оларды қандай жағдайда пайдалануға болады, әрі қарай айтып береміз ...

Қазақстанда қандай АСР-мі бар?

Қазақстандық салық төлеушілерге қол жетімді АСР-нің барлық түрлері, Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 683-ші бабында және Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 698-ші бабында көрсетілген.

Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 683-ші бабында, шағын кәсіпкерлік субъектілері үшін АСР-мі қарастырылған:

• жеңілдетілген декларация негізінде;

• патент негізінде;

• белгіленген шегерімді қолдану.

698-ші бап, ауылшаруашылық өндірушілеріне АСР-мін қарастырады:

• өз өндірісінің өнімдерін өндірумен, өңдеумен және сатумен айналысатын шаруа немесе фермерлік қожалықтары;

• ауылшаруашылық тауар өндірушілері және ауыл шаруашылығы кооперативтері.

Сонымен қатар, шаруа немесе фермерлік қожалықтары Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 703-ші бабының 4-ші тармағында белгіленген жағдайда екі салық режимін, бір уақытта қолдана алады, яғни табыстың бір бөлігі шаруашылық (фермерлік) қожалықтары үшін арнайы салық режиміне жатса, ал екінші бөлігі - «жеңілдетілген салық» немесе Жалпы белгіленген режим бойынша.Сонымен бірге, қызметтің әр түрінен кірістердің бөлек есебін жүргізуді қамтамасыз ету қажет, және ол үшін таңдалған АСР шеңберінде әр түр бойынша, бөлек есеп беру қажет болады.

АСР-мін қолдануға кім құқылы?

Қазақстан Республикасының Салық кодексінің нормаларына сүйене отырып, АСР-мін қолдануға құқылы:

• шағын кәсіпкерлік субъектілері;

• шаруа және фермерлік қожалықтары;

• ауылшаруашылық тауар өндірушілері және ауылшаруашылығы кооперативтері.

Сонымен бірге, шағын кәсіпкерлік субъектісі келесі өлшемдерге сәйкес келетін, ұйымды немесе жеке кәсіпкерді білдіреді (ҚР Кәсіпкерлік кодексінің 24-ші бабының 3-ші тармағы):

• қызметкерлердің орташа жылдық саны - 100 адамға дейін;

• орташа жылдық кіріс - 300 000 АЕК-не дейін.

Ескерту: кәсіпкерлік субъектілерінің санатын анықтау үшін, ағымдағы жылдың 1-ші қаңтарына қолданыстағы АЕК-ші қолданылады. 2021-шы жылы -2 917 теңге.

Сонымен бірге, Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексінің 24-ші бабының 4-ші тармағында аталған салалармен айналысатын жеке кәсіпкерлер мен жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер, егер олардың шектеулерге қызметкерлердің саны және жылдық табыс мөлшері ресми түрде сәйкес келсе де, шағын кәсіпкерлікке жатқызыла алмайды.

Шаруа немесе фермерлік қожалығы, Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік Кодексінің 41-ші бабына сәйкес, ауылшаруашылық жерлерін ауылшаруашылық өнімдерін өндіру, қайта өңдеу және сату үшін пайдалануға байланысты адамдардың еңбек бірлестігі болып табылады. Шаруашылықтың нысандары келесідей болуы мүмкін:

• шаруашылық (отбасылық кәсіпкерлік);

• фермерлік қожалығы (жеке кәсіпкерлік);

• қарапайым серіктестік түріндегі фермасы.

Ауыл шаруашылығы кооперативі 2015-ші жылғы 29-шы қазандағы No 372-V-ші  Заңының 5-ші бабына сәйкес, өндірістік немесе қайта өңдеу, өткізу, ауыл шаруашылығы өнімі, балық өсіру, сақтау саласында жеке немесе заңды тұлғаларды біріктіретін өндірістік кооператив түріндегі заңды тұлғаны білдіреді немесе кооператив мүшелеріне қызмет көрсету.

АСР-ді пайдалануға құқылы екеніне сенімді болғаннан кейін, арнайы режимдердің қайсысын таңдау керектігін шешу қажет. Таңдауға ең алдымен әсер етеді:

• қызметкерлердің саны мен кірісі бойынша әр АСР үшін, Салық кодексімен белгіленген өлшемдерге сәйкестігі;

• қызмет шеңберінде нақты АСР-мін қолдану үшін шектеулер.

Мысалы, егер қызмет саудаға байланысты болса, патенттік АСР-мін қолданыла алмайды. Патенттік АСР-мін қолданылуы мүмкін қызмет түрлері, Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 685-ші бабында келтірілген. Сонымен қатар, патентте жалдамалы еңбекке тыйым салынады.

Қызметкерлердің санына және кірістерге қатысты АСР-мін қолдану өлшемдері мен шектеулерінің тізбесін ҚР Салық кодексінің 683-ші бабында табуға болады.

Демек, Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес, өлшерлемеге сәйкестік фактісі бойынша шағын кәсіпкерліктің  өзін жатқызу, жеке кәсіпкер немесе ЖШС өздері үшін қолайлы АСР-мін таңдай алады дегенді, білдірмейді. Қазақстан Республикасының Салық кодексіндегі арнайы режимдер үшін қызметкерлердің санына және кірісіне шектеулер,  қатаң түрде белгіленеді және Кәсіпкерлік кодекстен әлдеқайда төмен:

• патент: штат саны - 0 адам, салық кезеңіндегі кірісі 3,528 АЕК;

• жеңілдетілген: штат -30 адам, салық кезеңіндегі кірісі -24,038 АЕК;

• тұрақты шегерім: штат -50 адам, салық кезеңіндегі кірісі -144184 АЕК.

АСР-мін қалай пайдалануды бастауға болады?

АСР-мін таңдау (егер сіз оның өлшемдеріне сәйкес келсеңіз) жүзеге асырылады:

• жеке тұлғалар - жеке кәсіпкер ретінде тіркелу кезінде (ҚР Салық кодексінің 79-шы бабы);

• заңды тұлғалар - мемлекеттік тіркеуден кейін 5 жұмыс күні ішінде, салық органына хабарлама жіберу арқылы;

• Жалпыға бірдей белгіленген режимнен - патентке ауысу кезінде, патент құнын есептеуді ұсынған кезде;

• басқа АСР-не ауысқан кезде - Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер басқармасына хабарлама жіберу арқылы.

Хабарламаны салық төлеушілер, Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігінің аумақтық мемлекеттік кірістер басқармасына электронды түрде, оның ішінде eGov порталы арқылы немесе салық инспекторына жеке барған кезде, қағаз түрінде ұсынады.

Егер жаңадан құрылған салық төлеуші ​​тіркеу кезінде, Арнайы салық режимін(АСР) таңдамаса, онда әдепкі бойынша ол Жалпыға бірдей белгіленген режимді, қолданған болып танылады. Қалыптасқан шарттарды сақтай отырып, жаңадан құрылмаған салық төлеушілер АСР-ге ауысуға құқылы:

• патентке- шаруа немесе фермерлік қожалықтары үшін ол, Жалпыға бірдей белгіленген режимнен немесе АСР-нен;

• «жеңілдетілген режимге» шаруа немесе фермерлік қожалықтары үшін ол, Жалпыға бірдей белгіленген режимнен немесе АСР-нен, патенттен;

• белгіленген шегерімді пайдалану үшін - Жалпыға бірдей белгіленген режимнен немесе кез-келген басқа АСР-нен;

• ауылшаруашылық кооперативтерінің режимі үшін - Жалпыға бірдей белгіленген режимнен немесе кез-келген басқа АСР-нен;

• шаруа немесе фермерлік қожалықтары үшін режим үшін - Жалпыға бірдей белгіленген режимнен немесе кез-келген басқа АСР-нен.

Таңдалған АСР-мі қолданылуы қай күннен басталады және аяқталады?

Таңдалған АСР-мін қолдану және есептілік мерзімі басталатын күн:

• тіркеу кезеңінде АСР-ді таңдаған жаңадан құрылған жеке кәсіпкерлер үшін, - жеке кәсіпкер ретінде тіркеу күні;

• бес күн ішінде АСР-мін қолдану туралы хабарлама жіберген, жаңадан құрылған заңды тұлғалар үшін - заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелген күні;

• басқа жағдайларда - таңдалған режим туралы хабарлама жіберілген айдан, кейінгі айдың 1-ші күні.

АСР-мін қолдануы, хабарлама жіберілген айдың соңғы күнінен бастап, тоқтатылады.

Арнайы салық режимінен, Жалпыға бірдей белгіленген режимге ауысу кезінде, егер АСР-мін қолдануға мүмкіндік бермейтін жағдайлар туындаған болса, Жалпыға бірдей белгіленген режимді қолданудың басталу күні, осындай жағдайлар туындаған айдың, 1-ші күні болады.

АСР-ді қолдану үшін қандай нюанстарды ескеру қажет?

Ауылшаруашылық тауар өндірушілеріне арналған АСР-мін таңдағанда, оны күнтізбелік жыл ішінде өзгерту мүмкін болмайды (тек осы АСР-мін қолдану өлшемдеріне сәйкестік жоғалған жағдайда).

Шағын кәсіпкерлік үшін арнайы салық режимінен, жалпыға бірдей белгіленген режимге ауысқанда, арнайы салық режиміне қайта оралу тек, жалпыға бірдей белгіленген режимін қолданғанылуы 1 жыл өткеннен соң, мүмкін болады.

Егер АСР-мін қолдану кезеңінде, оны қолдануға мүмкіндік бермейтін жағдайлар туындайтын болса, салық төлеуші ​​5 жұмыс күні ішінде, осындай жағдайлар туындаған күннен бастап, Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер басқармасына жалпыға бірдей белгіленген режиміне көшу туралы, хабарлауға міндетті.

Салық органы камералдық бақылау кезінде, АСР-мі өлшемдерге сәйкес еместігін, дербес анықтай алады. Бұл жағдайда салық төлеушіге бұзушылықтарды жою туралы хабарлама жіберіледі (ҚР Салық кодексінің 114-ші,115-ші баптары).

АСР-мін қолданатындарға арналған жеңілдіктер.

Шағын кәсіпкерлікті қолдау мақсатында Қазақстан Республикасының Салық кодексі, 01.01.2020-шы жылдан бастап 01.01.2023-ші жыл аралығында АСР-мін қолданатын, шағын және микро кәсіпкерлік субъектілеріне жататындар, төленетін соманы 100% азайтуға құқылы деген ережемен, 2020-шы жылы толықтырылды.

• Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 686-шы, 687-ші, 695-ші, 700-ші баптарына сәйкес есептелген, КТС (ЖТС);

• әлеуметтік салық (ҚР Салық кодексінің 687-ші бабы);

• бірыңғай жер салығы (ҚР Салық кодексінің 704-ші бабы).

Жеке кәсіпкерді немесе жауапкершілігі шектеулі серіктестікті, шағын немесе микро кәсіпкерлік субъектілеріне жатқызу кезінде, жеңілдікті қолдану үшін Кәсіпкерлік кодексінің 24-ші бабының 2-ші және 3-ші тармақтарында көрсетілген өлшемдерді, басшылыққа алу қажет.

Алайда, жеңілдіктер төлем көзінен ЖТС-ғын төлеуден (қызметкерлердің кірістерінен ЖТС-ғын ұстап қалу) және ЖШС-ке дивидендтер төлеген кезде ұсталатын ЖТС-нан босатылмайтынын, ескеру қажет.

• 2021 жылы АЕК қаншаны құрайды толығырақ

Проголосовать

(0)



Комментарии пока нет.


Пікір қалдыру

 
Загрузка кода...
  кодты жаңарту