143 «Цифрлық майнинг үшін төлем» ұғымы Қазақстан Республикасының Салық кодексіне 01.01.2022 жылдан бастап енгізілді. Осы кезде ҚР СК-не 606-1–606-5-баптар қосылды. Төлемді есептеу тәртібі уақыт өте өзгеріп отырды. 2024 жылы цифрлық майнинг үшін төлем қалай есептелетінін төменде қарастырамыз.
Цифрлық майнинг үшін төлемді кім төлеуге міндетті?
Кім майнер деп танылады және цифрлық майнинг үшін төлем төлеуге міндетті? Нормативтік базаға жүгінейік.
2023 жылғы ақпанда Қазақстанда цифрлық саланы реттеу мақсатында 06.02.2023 ж. №193-VII «Цифрлық активтер туралы…» Заң қабылданды.
Осы заңның 1-бабы 8) тармақшасына сәйкес, цифрлық майнинг – блокчейн арқылы деректер блоктарының тұтастығын растауды қамтамасыз ететін, шифрлау және деректерді өңдеу алгоритмдеріне сәйкес компьютерлік қуаттарды пайдалана отырып есептеу операцияларын жүргізу процесі.
Осы заңның 1-бабы 7) тармақшасына сәйкес, цифрлық майнер – цифрлық майнинг қызметін жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының жеке кәсіпкері немесе заңды тұлғасы.
ҚР СК-нің 606-1-бабына сәйкес, цифрлық майнинг кезінде тұтынылған электр энергиясының көлемі үшін цифрлық майнингке төлем алынады.
ҚР СК-нің 606-2-бабына сәйкес, төлем төлеушілер болып:
-
цифрлық майнингті жүзеге асыратын тұлғалар;
-
цифрлық майнинг қызметін жүзеге асыратын тұлғаларға есептеу операцияларын орындау және деректерді өңдеу үшін кешенді есептеу инфрақұрылымын қамтамасыз ету қызметтерін көрсететін тұлғалар табылады.
Цифрлық майнинг үшін төлем қалай есептеледі?
ҚР СК-нің 606-3-бабы 1-тармағына сәйкес, цифрлық майнинг үшін төлем есепті кезеңде тұтынылған электр энергиясының әрбір 1 киловатт-сағатына 2 теңге мөлшерлеме бойынша есептеледі.
ҚР СК-нің 606-3-бабы 2-тармағына сәйкес, егер электр энергиясы Қазақстан Республикасының аумағындағы өз электр станцияларында жаңартылатын энергия көздерінен немесе Қазақстан Республикасының бірыңғай электр энергетикалық жүйесіне қосылмаған генерациялайтын қондырғылардан өндірілсе, цифрлық майнинг мақсатында төлем 1 киловатт-сағатына 1 теңге мөлшерлеме бойынша есептеледі.
Төлем сомасына бақылау-есептеу аспаптарының (есептегіштердің) болуы да әсер етеді. Бақылау-есептеу аспаптары болмаған және (немесе) олар ақаулы күйде болған жағдайда, цифрлық майнинг мақсатында тұтынылған электр энергиясының көлемі электр энергиясының ең жоғары қуатын тәулік бойы тұтыну есебінен анықталады.
Есептілік және төлеу мерзімдері
Цифрлық майнинг үшін төлемді есептеу бойынша салық кезеңі – тоқсан (ҚР СК-нің 606-4-бабы).
Цифрлық майнинг үшін төлем бойынша декларация салық төлеушінің орналасқан жері бойынша салық органына тоқсан сайын, есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 15-күнінен кешіктірмей ұсынылады.
ҚР СК-нің 606-5-бабына сәйкес, төлем төлеушілер бюджетке ағымдағы төлем сомаларын тоқсан сайын, есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 25-күнінен кешіктірмей аударады.
Төлем сомасы салық төлеушінің орналасқан жері бойынша бюджетке төленеді.
