197 Жаңа Салық кодексінде шетелдік маркетплейстердің салық салуын реттейтін нормалар көзделген.
Сонымен қатар, қосылған құн салығы (ҚҚС) төлеуші ретінде тіркелмеген немесе камералдық бақылау нәтижесінде анықталған бұзушылықтарды жоймаған жағдайда маркетплейс сайтына қолжетімділікті бұғаттау шарасы енгізіледі.
Аталған өзгерістер мен толықтырулар 2025 жылғы 18 шілдеде ҚР 2026 жылға арналған Салық кодексіне және «Байланыс туралы» Заңға қол қойылу арқылы қабылданды. Атап айтқанда, «Байланыс туралы» Заңның 41-1-бабы 1-4 және 1-5-тармақтармен толықтырылды, олардың мазмұны төмендегідей:
«1-4. Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 89-бабының 2-тармағында көзделген жағдайларда масс-медиа саласындағы уәкілетті орган салық органының Қазақстан Республикасының аумағында интернет-платформа арқылы қызметті жүзеге асыратын шетелдік компанияның интернет-ресурсына және (немесе) интернет-платформасына қолжетімділікті шектеу туралы шешімі негізінде осындай шешімді алған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде интернет-ресурсқа және (немесе) интернет-платформаға қолжетімділікті шектеу туралы нұсқама шығарады.
Байланыс операторлары және (немесе) мемлекеттік техникалық қызмет аталған нұсқаманы орындау үшін дереу шаралар қабылдауға міндетті.
1-5. Интернет-ресурсқа және (немесе) интернет-платформаға қолжетімділікті шектеуді алып тастау Қазақстан Республикасының Салық кодексінде көзделген негіздер бойынша салық органы басшысының немесе оның орынбасарының шешімімен жүзеге асырылады.
Масс-медиа саласындағы уәкілетті органның қолжетімділікті шектеуді алып тастау жөніндегі шараларды қабылдауы осы баптың 1-4-тармағында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады».
Бұл шаралар әділ бәсекелестік ортаны қалыптастыруға, бизнесті жүргізудің тең жағдайларын қамтамасыз етуге және Қазақстанның цифрлық экономикасын одан әрі дамытуға бағытталған.
Қазақстанда электрондық саудамен және онлайн қызметтер көрсетумен айналысатын шетелдік компаниялар үшін қосылған құн салығы (ҚҚС) 2022 жылдан бастап қолданысқа енгізілді.
ҚҚС енгізілген сәттен бастап Қазақстанда шартты тіркеуден 116 шетелдік компания өтті (Apple, Amazon, Alibaba, Aliexpress, Adobe, Ebay, Google, iHerb, Huawei, Meta (Facebook, Instagram), Netflix, Nintendo, Pinduoduo, TaoBao, TikTok, Temu, Samsung, Sony, Zoom).
Бұл шара цифрлық экономиканың әлемдік ірі ойыншыларын салықтық алаңға тартуға мүмкіндік берді. 2025 жылы тағы 18 жаңа шетелдік компания тіркеуден өтті, бұл салықтық әкімшілендірудің қамту ауқымының кеңейіп келе жатқанын көрсетеді.
Аталған компаниялардың салық төлеушілер тізіміне енгізілуі отандық және шетелдік цифрлық қызмет жеткізушілер үшін тең салық салу жағдайларын қалыптастыру бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстың тиімділігін дәлелдейді.
Салық енгізілген күннен бастап шетелдік интернет-компаниялар Қазақстан Республикасының бюджетіне 111,6 млрд теңге төледі.
Тек 2025 жылы түсімдер 41,8 млрд теңгені құрады, бұл 2024 жылмен (23 млрд теңге) салыстырғанда 18 млрд теңгеге артық.
